• https://www.escuelascatolicas.es/pacto-educativo-global/


COMO ACOMPAÑARA A UN MENOR QUE PERDEU UN SER QUERIDO?

 

O dó é un proceso natural de resposta ante a perda dun ser querido. Hai que ter en conta que cada un de nós vivímola de forma distinta aínda que todos debemos superar as mesmas etapas. Agora ben, a idade e o grado de comprensión da realidade afectan de xeito desigual a cada persoa. Estas etapas organizan dun determinado xeito as reaccións, os sentimentos e o proceso de sandación,que acabaría cando se completaron as catro tarefas: aceptar, soportar, adaptarse e seguir vivindo. Conclúe cando a persoa é capaz de pensar no falecido sen dor.

Entón,como falamos cun neno/a que sufriu a perda dun ser querido e está no seu proceso de dó?

Existen diversos factores a ter en conta:

1- A idade do neno, e polo tanto as súas capacidades cognitivas e emocionais que están en construción. Non esquezamos que as preguntas dos nenos son absolutamente concretas. Sobre o recentemente falecido preguntará: E xa non vai comer?, onde se vai agora?, por que non fala?

2- O tipo de vínculo que mantiña coa persoa falecida. O apego central ou menos central influirá na xestión do dó.

3- Os recursos internos cos que conte o neno e como afronte as dificultades propias do vivir ata o momento e/ou outras perdas de diversa índole.

4- Os recursos externos que garantan a atención e coidados debidos. Igualmente,se estes recursos externos contribuíron a madurar en anteriores perdas ou dificultades. Un exceso de sobreprotección non vai axudar.

Algunhas ideas erróneas en torno ao dó nos nenos/as e adolescentes:

“O neno/a non entende nada e, polo tanto, non hai que falar do tema”

Podemos intuír que cando o neno/a é pequeno/a non se dá conta do que sucedeu, e non comprende todo o que rodea á morte. Pero isto non é así. Os nenos/as son capaces de darse conta, como mínimo, que algo cambiou na súa contorna e que a persoa que morreu xa non está. Trala morte dun ser querido presente na vida do neno/a faise imprescindible a elaboración do dó . Fraco favor facemos se como adultos disimulamos ou non falamos do sucedido. Adoitamos evitar falarlle ao neno/a con claridade para evitarlle o sufrimento, ou coa intención de que senta menos dor. Pero contrario ao que poderías imaxinar, falar coa verdade alivia a súa dor e axuda ao proceso de dó , móstralle que é posible e válido falar da dor e compartilo con quen lle dá seguridade. Falar coa verdade, facerlle saber que podes responder ás súas preguntas, acompañalo e aos poucos axudalo a elaborar esta perda que sufriu. Pero non te esquezas de respectar os seus tempos, non todos quererán falar no mesmo momento.

Fala de xeito sinxelo, toma en conta a súa capacidade para comprender, escóitao e responde as preguntas que poidan xurdirlle. As preguntas que faga poden tratarse de cousas que para ti non son relevantes pero precisa dun adulto que lle axude a aclarar as súas dúbidas e temores,

que dote de realidade as teorías que el mesmo irá construíndo. Aínda con estas claves, non terás todas as respostas ás preguntas que lle xurdan ao neno/a, non te angusties, non pasa nada, iso tamén é parte da realidade. Non todo se poderá responder. Hai preguntas que necesitarán de tempo para poder ser respondidas. O importante é que durante o proceso de dó o neno/a se senta acompañado e seguro, que o seu coidado e a atención que necesita estea garantida.

“O dó non dura máis dun ano”

Cada dó é único porque cada persoa é única non hai un tempo exacto para cada dó ; dura o que cada persoa tarda en atravesalo . Contrariamente ao que se poida pensar, o neno/a adoita elaborar o dó máis rapidamente que o adulto. A vida dos nenos e adolescentes está suxeita a uns horarios e actividades escolares e extraescolares, ademais das que teñen que ver co xogo e o lecer que, se se mantéñen con normalidade, axudan a dixerir moito mellor unha realidade absolutamente devastadora. Por iso, manterse nos hábitos normais de cada día que manteñan as relacións sociais xa existentes, axuda o neno/a a conectarse co seu aquí e o seu agora e reemprender canto antes a súa vida cotiá.

“É mellor ocultar a dor para que o neno non sufra”

Aos adultos angustianos a nosa propia angustia e non poder soportar a do neno. Ao protexer en exceso, desprotexemos os menores no sentido de que impedimos que desenvolvan as habilidades e recursos internos necesarios para afrontar o dó polo ser querido que morreu. A expresión emocional dos nenos/as depende de que os adultos lles proporcionemos espazo e lexitimen esas emocións. Teñamos en conta que a expresión emocional infantil tamén é distinta. Canto máis pequenos, máis incapacidade para expresar con palabras as emocións que expresamos os adultos mediante a palabra. Ao neno/a hai que facilitarlle os seus medios corporais de expresión, comezando polo choro sen máis, e aquelas mediacións que axudan a expresar emocións: debuxos, poemas, cancións, xogos...

“Que o neno non vaia ao tanatorio nin ao enterro”

Pénsase en ocasións que o neno/a non debe acudir ao tanatorio, ao enterro, nin ao funeral, porque dese xeito de novo evitámoslle unha dor innecesaria. E nada máis lonxe da realidade. Estes lugares e ritos funerarios axudan a elaborar, cada cal ao seu xeito, o dó pola perda do ser querido. Son momentos de despedida que non podemos aforrar ao neno/a pero si adaptalos segundo a idade. No caso dos adolescentes habemos de ter especial coidado e comprensión pois neles a morte adoita provocar máis manifestacións de ira e enfado e en ocasións iso exprésase en non querer participar en determinados ritos, e así hai que respectalo ofrecéndonos sempre para estar cerca, charlar, acompañar.

Recorda

→ A vida do neno/a non adoita interromperse, segue o seu ritmo.

→ Habitualmente resólvese o dó de xeito máis rápido

→ Manter as rutinas é esencial e adoita ser un factor protector.

→ A expresión emocional é indispensable e pode facerse por vías alternativas.

→ Nos nenos/as a perda adoita traducirse en perdas concretas fronte á dos adultos que implica unha perda-global.

→ Os nenos/as necesitan comunicar as súas dúbidas e inquietudes aos adultos.

→ Os apoios familiares e sociais son imprescindibles para a resolución do dó .

contacto

We use cookies

Usamos cookies en nuestro sitio web. Algunas de ellas son esenciales para el funcionamiento del sitio, mientras que otras nos ayudan a mejorar el sitio web y también la experiencia del usuario (cookies de rastreo). Puedes decidir por ti mismo si quieres permitir el uso de las cookies. Ten en cuenta que si las rechazas, puede que no puedas usar todas las funcionalidades del sitio web.